İçindekiler
Online Terapi Nedir?
Online terapi, psikoterapi görüşmelerinin aynı odada değil, ekran başında yapılmasıdır. Uzman ve danışan birbirini görerek konuşur; gizlilik kuralları ve kullanılan yöntemler yüz yüze terapidekiyle aynıdır. Değişen yalnızca görüşmenin yapıldığı yerdir.
Bu yüzden online terapi ayrı bir terapi türü değil, bir görüşme biçimidir. Kaygı için bilişsel davranışçı terapiyle çalışan biri bunu Etiler'deki odada da sürdürebilir, evindeki bilgisayarın başında da. Online terapiyi yazışma ya da sesli mesajla verilen uzaktan psikolojik destekten ayıran, görüşmenin canlı ve görüntülü olmasıdır.
Online Psikolojik Danışmanlık ve Online Psikoterapi
Online psikoterapi, online psikolojik danışmanlık ve online danışmanlık arasında yöntem farkı yoktur; üçü de ekran üzerinden yürüyen psikolojik desteği anlatır. Asıl soru, görüştüğünüz kişinin hangi eğitimi aldığıdır.
Görüntülü görüşmede de karşınızdakinin klinik psikolog, psikolog, psikolojik danışman (PDR mezunu) ya da psikiyatrist olup olmadığını sormak sizin hakkınızdır. 1219 sayılı Kanun'a göre klinik psikolog psikoterapi uygular ama ilaç yazamaz; bir hastalık söz konusuysa bu çalışma uzman hekimin teşhisi ve yönlendirmesiyle yürür. İlaç ve tanı konusundaki yetki farkı için: psikolog ve psikiyatrist arasındaki fark.
Online Terapi Nasıl Yapılır?
Online terapi süreci dört adımda ilerler:
Amerikan Psikoloji Derneği'nin (APA) 2024 tarihli telepsikoloji rehberi, online görüşmelere başlamadan önce danışanın bulunduğu yerin, telefon numarasının ve acil durumda aranacak kişinin kaydedilmesini ve bir acil durum planı hazırlanmasını önerir.
Online seans için neler gerekir?
Online terapiye başlamadan önce şu dört şeyi hazırlamak yeterlidir:
- İnternet bağlantısı iyi bir bilgisayar, tablet ya da telefon
- Kulaklık (sesin odadaki başka birine gitmemesi için)
- Kapısı kapanabilen, kimsenin duymayacağı bir oda
- Seans boyunca sessize alınmış bildirimler
APA rehberi de seansların gizli ve özel bir alanda yapılmasının önemini vurgular.
Online Terapi mi, Yüz Yüze Terapi mi? Araştırmalar Ne Diyor?
Araştırmalar online terapi ile yüz yüze terapinin etkisinin birbirine çok yakın olduğunu gösteriyor. 47 karşılaştırmalı çalışmayı ve 3.564 kişiyi kapsayan 2021 tarihli meta-analizde, görüntülü psikoterapi bekleme listesine göre belirgin biçimde daha iyi sonuç verdi; yüz yüze terapiyle arasındaki fark ise önemsiz düzeydeydi. Görüntülü terapide seans öncesine göre iyileşme en çok bilişsel davranışçı terapi (BDT) kullanıldığında ve kaygı, depresyon ya da travma sonrası stres bozukluğu üzerinde çalışıldığında belirgindi.
Seçimi çoğu zaman pratik koşullar belirler:
| Online terapi | Etiler'de yüz yüze terapi | |
|---|---|---|
| Ulaşım | Yol yok; evden, iş yerinden ya da başka bir şehirden bağlanılır | Merkeze gelinir; M6 Nispetiye istasyonuna yakın |
| Ortam | Sessiz ve özel oda sizin hazırlığınızda | Merkezin görüşme odası |
| İletişim | Ekran üzerinden; beden dili kısmen görünür | Aynı odada; beden dili tam görünür |
| Gereken | İnternet, kamera, kulaklık | Gelmek için zaman |
| Kimlere daha uygun | Yoğun çalışanlar, İstanbul dışında ya da uzak ilçede yaşayanlar | Evde özel alanı olmayanlar, ekranda zorlananlar |
İki biçimi birleştirmek de mümkündür. Yüz yüze görüşmenin adresi ve ulaşım bilgisi Etiler psikolog sayfasında.
Online Seans Kimler İçin Uygun Olmayabilir?
Kriz hâlindeki, evde güvenli ve özel bir alanı olmayan ya da ilaç tedavisi gerektirebilecek ağır belirtileri olan kişiler için online terapi tek başına yeterli olmayabilir. Bu durumlarda yüz yüze görüşme, bir psikiyatristin değerlendirmesi ya da acil yardım önceliklidir. APA rehberi de görüntülü görüşmenin uygunluğunun baştan ve süreç boyunca değerlendirilmesini önerir.
Görüntülü seans öncesinde ya da sırasında: Kendinize veya başkasına zarar verme düşünceniz varsa bağlantıyı beklemeyin; 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.
Online Görüşmede Gizlilik ve Kişisel Veriler
Online terapide konuşulanlar, yüz yüze terapideki gizlilik kurallarına tabidir. Türkiye'de 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, sağlıkla ilgili verileri "özel nitelikli kişisel veri" sayar; bu verilerin işlenmesi yasaktır, ancak açık rıza gibi kanunda sayılan istisnalarla mümkündür.
Gizliliğin bir kısmı da sizin tarafınızdadır: Seansa başkasının duyabileceği bir yerden katılmamak, ortak kullanılan bir cihazda oturumu açık bırakmamak ve görüşme bağlantısını başkasıyla paylaşmamak önemlidir. Gizlilik konusundaki diğer merak edilenleri Sıkça Sorulan Sorular sayfasında topladık.
Online Psikolog ile Çalışılan Konular
Kaygı, depresyon, yas, stres ve ilişki sorunları online görüşmede de yüz yüze olduğu gibi çalışılır.
Türkiye'nin Her Yerinden Online Görüşme
Etiler'deki merkeze uzak olmak terapiye ara vermek için bir neden değildir: Anadolu Yakası'ndan, İstanbul'un uzak ilçelerinden ya da Türkiye'nin başka bir şehrinden görüşmelere bağlanabilirsiniz. Taşınma ya da uzun bir iş seyahati gibi dönemlerde de görüşmeler online olarak kesintisiz sürebilir.
Danışanlarını Etiler'deki merkezinin yanı sıra online olarak da görüyor; görüntülü görüşmelerde de yüz yüze seanslardaki gibi BDT ve ACT temelli çalışıyor. 2013'ten bu yana klinik çalışmada. Hakkında daha fazlası
Sıkça sorulan sorular
Online terapi gerçekten etkili mi?
Evet. Araştırmalarda görüntülü terapinin sonuçları yüz yüze terapiyle neredeyse aynı çıktı; ayrıntısı yukarıdaki "Online mı, Yüz Yüze mi?" bölümünde. Sonuç yine de görüşmelere düzenli devam etmeye, bağlantının kesintisiz olmasına ve seansın rahat konuşulabilen bir yerde yapılmasına bağlıdır. Bu koşullar sağlanamıyorsa yüz yüze görüşme daha verimli olabilir.
Online terapi ücretleri yüz yüze seanslardan farklı mı?
Online terapi ve online psikolog ücretleri uzmandan uzmana ve seansın süresine göre değişir; bazı uzmanlar online ve yüz yüze seans için aynı ücreti alır, bazıları farklı ücret belirler. Online görüşmede ayrıca yol ve zaman masrafı ortadan kalkar. Online seansın güncel ücreti ön görüşmede açıkça paylaşılır.
Online seanslar kaydediliyor mu?
Seansların görüntü ya da ses kaydı sağlık verisi niteliği taşır; KVKK'ya göre bu tür veriler ancak kanunda sayılan koşullarda, örneğin danışanın açık rızasıyla işlenebilir. Seansı kendi cihazınızdan kaydetmek istiyorsanız bunu önce uzmanınızla konuşun; kayıt yerine seans sonrasında kendinize kısa notlar almak da bir seçenektir.
Online psikoloğun güvenilir olduğunu nasıl anlarım?
Önce unvanına ve eğitimine bakın: Klinik psikolog, klinik psikoloji yüksek lisansı yapmış bir sağlık meslek mensubudur. Görüşmeyi kimin yaptığı baştan belli olmalı, gizliliğin nasıl korunduğu açıkça anlatılmalıdır. Görüşmelere başlarken bulunduğunuz yeri ve acil durumda ulaşılacak kişiyi sorması da APA rehberinin önerdiği özenli bir uygulamadır.
Online başlayıp yüz yüze devam edebilir miyim?
Evet. Online görüşmelerle başlayıp daha sonra Etiler'deki merkezde yüz yüze devam edebilir, ya da iki biçimi dönem dönem birlikte kullanabilirsiniz. Uzman ve yöntem aynı kaldığı için terapi süreci kesintiye uğramaz. Örneğin yoğun haftalarda online, diğer haftalarda merkezde görüşmek mümkündür. Hangi düzenin size uyacağını ilk görüşmelerde birlikte planlarız.
İş yerinden ya da arabadan seansa katılabilir miyim?
Evet, konuşmalarınızın duyulmayacağı bir yer olduğu sürece katılabilirsiniz. İş yerinde kapısı kapanan boş bir oda ya da park hâlindeki bir araç pratik bir çözüm olabilir. Araç kullanırken seansa katılmak ise hem güvenlik hem dikkat açısından uygun değildir; seansı park ettikten sonra başlatmak gerekir.
